• slid
  • slid
  • slid

Kompendium wiedzy


Witaminy




Czym są witaminy?

Witaminy są grupą związków organicznych o bardzo różnorodnej budowie. Tym, co je łączy jest funkcja jaką pełnią – wszystkie witaminy są regulatorami różnych procesów zachodzących w naszych organizmach.

W większości przypadków witaminy są substancjami egzogennymi, czyli takimi, które muszą być dostarczone wraz z pokarmem. Z całej palety witamin, które są nam potrzebne do prawidłowego funkcjonowania, nasz organizm samodzielnie umie zsyntetyzować jedynie witaminę D - syntetyzowane jest w skórze pod wpływem promieni UV.

Czy wiesz, że pierwszą witaminę odkrył polski biochemik Kazimierz Funk? Było to w 1913r, a odkrytą substancją była witamina B1. To on również wprowadził nazwę witaminy – było to połączenie dwóch członów: vita z łacińskiego oznacza życie i amina (odkryta przez niego substancja zawierała grupę aminową).

Witaminy dzielą się na rozpuszczalne w tłuszczach i rozpuszczalne w wodzie.
 

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach:

 

WITAMINA A (retinol)


Witamina ta nie bez powodu nazywana jest przyjaciółką oczu. Retinol w naszym organizmie ulega przemianom biochemicznym do retinalu i kwasu retinowego. To właśnie retinal jest substancją wchodzącą w skład barwnika rodopsyny (purpury wzrokowej), która występuje w wyspecjalizowanych komórkach siatkówki oka, zwanych pręcikami, odpowiedzialnych za widzenie w słabym świetle.

Z kolei kwas retinowy bierze udział w bierze udział w syntezie różnych glikoprotein, co ma wpływ na prawidłowy wzrost i różnicowanie się komórek.

Pozostałe funkcje witaminy A:
  • ma duży wpływ na właściwy wzrost i rozwój kości,
  • odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie komórek nabłonkowych (skóry, rogówki, przewodu pokarmowego, czy nabłonka oddechowego pęcherzyków płucnych)
  • stymuluje błony śluzowe do wydzielania śluzu
  • jest ważnym przeciwutleniaczem.
Witamina A może być dostarczana do organizmu zarówno w postaci gotowej – retinolu, jak i w postaci prowitaminy – β-karotenu. Co ciekawe, ponieważ nasz organizm magazynuje witaminę A, łatwiej jest przesycić organizm tą witaminą, gdy pobieramy ją w postaci retinolu, niż w postaci β-karotenu. Powód jest banalnie prosty – gdy przyjmujemy witaminę A w postaci prowitaminy, jaką jest β-karoten, organizm syntetyzuje z niego tyle witaminy A, ile jest mu w danym momencie potrzebne.

Niedobory tej witaminy mogą prowadzić do:
  • kurzej ślepoty
  • nadmiernej suchości rogówki
  • zaburzeń lub zahamowania wzrostu
  • nadmiernego łuszczenia się naskórka
  • częstych infekcji.
Dobre źródła roślinne: marchew, pomidory, papryka, dynia, brokuły.

 

WITAMINA D
(D2 – ergokalcyferol, D3 – cholekalcyferol)


Jak już wspomnieliśmy, jest to jedyna witamina, jaka może być syntetyzowana w organizmie – w komórkach skóry, pod wpływem promieni UV, jedna z pochodnych cholesterolu przekształca się w prowitaminę, a następnie w witaminę.

Co ciekawe, chociaż możemy pobierać z pokarmem obie formy witaminy D i każda z nich może ulegać dalszym przekształceniom w naszym organizmie, to witamina D2 syntetyzowana jest przez rośliny, a witamina D3 przez organizmy zwierzęce.

Nie bez powodu witamina D zwana jest przyjaciółką mocnych kości. Jest ona wyjściowym związkiem w syntezie kalcytriolu – hormonu, który wzmaga wchłanianie z jelita tych wszystkich jonów, które są odpowiedzialne za prawidłowy rozwój układu kostnego, czyli jonów wapnia, fosforu i potasu. Witamina ta warunkuje również procesy prawidłowego wzrostu i mineralizacji kości i zębów, poprzez regulację odkładania się wapnia i fosforu w kościach.

Niedobór witaminy D prowadzi do:
  • krzywicy u dzieci
  • osteoporozy i rozmiękczenia kości u dorosłych
  • wypadania zębów
  • powiększania stawów w kolanach, kostkach i dłoniach
  • osłabienia mięśni
 

WITAMINA E (tokoferole)


Witamina E to zbiorcza nazwa dla kilku rodzajów tokoferoli – alfa, beta, gamma, delta, z których najwyższą aktywność biologiczną wykazuje alfa-tokoferol.

Witamina E, podobnie jak witamina A, nazywana jest witaminą młodości. Być może dlatego, że jednym z jej pozytywnych efektów działania, który najmocniej rzuca się w oczy, jest utrzymanie komórek skóry w doskonałej kondycji, co uwidacznia się poprzez: spłycenie zmarszczek, uelastycznienie, czy nabranie przez skórę zdrowego blasku.

Na poziomie komórkowym witamina E warunkuje prawidłową strukturę błon komórkowych poprzez: umożliwienie syntezy niektórych lipidów wchodzących w skład błon oraz ochronę wszystkich lipidów błonowych przed atakiem wolnych rodników – jest doskonałym antyoksydantem.

Dodatkowo witamina E warunkuje prawidłowy poziom metabolizmu w mięśniach, zapobiega chorobom układu krążenia oraz ma wpływ na proces krzepnięcia krwi.

Chociaż niedobory witaminy E zdarzają się bardzo rzadko, mogą prowadzić do naprawdę poważnych zaburzeń:
  • zaburzeń płodności
  • poronień
  • osłabienia pracy mięśni
  • paraliżu mięśniowego
  • zaniku mięśni
  • rozpadu erytrocytów (czerwonych krwinek)
  • przyspieszenie rozpadu kwasów tłuszczowych, co prowadzi do nieprawidłowego funkcjonowania błon komórkowych
  • zaburzenia wzrostu
  • uszkodzenia nerwów
  • pojawienia się starczych plam na skórze
  • pojawienie się efektu szarej, zwiotczałej i zmęczonej skóry na twarzy
  • ogólnego zmęczenia i osłabienia.
Bardzo dobrymi roślinnymi źródłami witaminy E są: kiełki pszenicy, oleje: słonecznikowy, sojowy i kukurydziany, orzechy, szpinak, brukselka.

 

WITAMINA K (filochinon, menachinony)


Jak w przypadku większości witamin, pojęcie witamina K określa pewną grupę związków organicznych o podobnej budowie. W przypadku witaminy K, filochinon (witamina K1) syntetyzowany jest przez rośliny, a menachinony (witamina K2) przez bakterie jelitowe. Obie te formy są przyswajalne przez nasz organizm.

Witamina K warunkuje proces prawidłowego krzepnięcia krwi – umożliwia syntezę protrombiny w wątrobie, która jest jednym z kluczowych czynników w kaskadzie krzepnięcia krwi.

Dodatkowo witamina K uczestniczy w prawidłowym metabolizmie tkanki kostnej – wpływa na gospodarkę wapniową organizmu.

Ponieważ jest ona syntetyzowana przez bakterie jelitowe, objawy jej niedoboru u dorosłych osób występują dość rzadko – głównie wtedy, gdy flora bakteryjna ulegnie zniszczeniu w skutek przyjmowania dużych dawek antybiotyków.

Objawy niedoboru witaminy K:
  • niska krzepliwość krwi
  • zwiększona podatność na krwotoki
  • rany, które trudno się goją
  • skaza krwotoczna u noworodków
  • nieprawidłowa mineralizacja kości
Witaminę K można znaleźć w: brokułach, szpinaku, salacie, czy kapuście.

 

Witaminy rozpuszczalne w wodzie

 

WITAMINA B1 (tiamina)


Jest pierwszą odkrytą witaminą – to właśnie ją Kazimierz Funk wyizolował z otrębów ryżowych i zidentyfikował jako substancję zapobiegającą chorobie beri-beri.

Jej aktywna forma, pirofosforan tiaminy, bierze udział w procesie oddychania komórkowego – jest koenzymem, czyli integralnym składnikiem, enzymów zwanych dekarboksylazami. W związku z tym witamina B1 wpływa na metabolizm węglowodanów, tłuszczów i aminokwasów.

Dodatkowo witamina ta warunkuje właściwe funkcjonowanie układów: nerwowego, pokarmowego i krwionośnego, dlatego też jej niedobór, choć zdarza się rzadko – głównie przy chorobie alkoholowej, może prowadzić do:
  • zaniku otoczki mielinowej w nerwach ruchowych, co jest bezpośrednią przyczyną choroby beri-beri
  • drżenia i osłabienia mięśni
  • zapalenia i degradacji stawów
  • osłabienia i niewydolności serca
  • powiększenia prawej komory serca
  • niewydolności krążenia
  • braku łaknienia.
Bardzo dobrymi, naturalnymi źródłami witaminy B1 są: nierafinowane ziarna zbóż, drożdże, groch, czy fasola.

 

WITAMINA B2 (ryboflawina)


Jest to kolejna witamina wchodząca w skład enzymów komórkowych – jest składnikiem koenzymów FMN i FAD, które są nieodzowną częścią kilku enzymów z grupy oksydoreduktaz uczestniczących w oddychaniu komórkowym. Stąd też witamina B2 wpływa na metabolizm węglowodanów, tłuszczów i aminokwasów w naszych komórkach.

Jednak to nie wszystko, do czego witamina ta jest nam potrzebna. Jej znaczenie jest dużo szersze:
  • warunkuje prawidłowy wzrost i rozwój organizmu
  • ma wpływ na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego – reguluje metabolizm przekaźników nerwowych, przez co hamuje rozwój depresji
  • bierze udział w syntezie hemoglobiny, przez co wpływa na produkcję czerwonych krwinek
  • odgrywa dużą rolę przy zabliźnianiu się ran – stymuluje namnażanie komórek
  • bierze udział w procesie adaptacji oka do zmieniającego się natężenia światła
  • odgrywa role przy leczeniu niedokrwistości – powinna być podawana razem z żelazem
Polecana jest szczególnie w tych okresach, kiedy organizm zmuszony jest to dużego wysiłku, czyli przy wytężonych ćwiczeniach fizycznych czy stresie, jak również w okresie ciąży i karmienia piersią.

Objawami jej niedoboru są: zapalenie kącików ust, pękanie i złuszczanie się warg, zapalenie języka, łojotok, światłowstręt i pogorszenie ostrości wzroku.

Bardzo dobrymi, naturalnymi źródłami witaminy B2 są: drożdże, fasola i groch.

 

WITAMINA B3 (niacyna)


Witamina ta zwana jest również witaminą PP. Z chemicznego punktu widzenia jest to mieszanka dwóch związków: kwasu nikotynowego i nikotynamidu.

W komórkach przekształcana jest w aktywne formy: NAD+ i NADP+, które z kolei są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania wielu enzymów biorących udział w przemianie materii.
Jej pozytywny wpływ na organizm jest niezwykle szeroki:
  • bierze udział w syntezie czerwonych krwinek
  • pomaga utrzymać prawidłowy poziom glukozy we krwi – jest niezbędna przy syntezie insuliny
  • rozszerza naczynia krwionośne, zapobiegając tym samym powstaniu nadciśnienia
  • obniża stężenie złego cholesterolu we krwi (LDL), jednocześnie zwiększając stężenie tego dobrego cholesterolu (HDL),
  • odgrywa rolę w detoksykacji organizmu – potrafi obniżyć toksyczne działanie niektórych leków np. przeciwnowotworowych
  • utrzymuje skórę w dobrej kondycji
Niedobór witaminy B3 obserwujemy dość rzadko – witamina ta wytwarzana jest przez florę bakteryjną jelit i produkcja ta potrafi zaspokoić około połowy zapotrzebowania naszego organizmu na tę witaminę. Zupełny brak niacyny wywołuje chorobę zwaną pelagrą. Może wystąpić u nie leczących się alkoholików, u pacjentów z marskością wątroby, cukrzycą, z zespołem złego wchłaniania, nowotworach, a także u osób odżywiających się głównie kukurydzą.
Do objawów tej choroby należą: osłabienie, utrata wagi, zaburzenia trawienia, zapalenie skóry, depresja i zaniki pamięci.

Bardzo dobrymi roślinnymi źródłami witaminy B3 są: drożdże, orzechy, fasola i groch.

 

WITAMINA B5 (kwas pantotenowy i jego pochodne)


Kwas pantotenowy w organizmie człowieka zostaje przekształcony do postaci aktywnej - acetylokoenzymu A (CoA-SH). Jest to związek, który bierze aktywny udział w cyklu Krebsa – jest jednym z substratów, drugim jest cytrynian, w drodze ich przemian uwalnia się energia w postaci ATP.
Poza tym acetylokoenzym A bierze udział w syntezie: cholesterolu, kwasów tłuszczowych, witaminy D, hemu – czerwony barwnik zawarty w erytrocytach, oraz niektórych hormonów i przekaźników nerwowych.
Witamina B5 odgrywa znaczną rolę w następujących procesach:
  • regeneracji komórek skóry i błon śluzowych
  • podwyższaniu odporności – uczestniczy w wytwarzaniu przeciwciał
  • łagodzi stres
Ponieważ kwas pantotenowy jest związkiem występującym bardzo powszechnie - stąd jego nazwa: pantotenowy, którą tłumaczyć można jako: wszechobecny, a ponadto jest produkowany przez bakterie żyjące w naszym układzie pokarmowym, jego niedobory zdarzają się niezwykle rzadko.

Warto jednak wiedzieć, że zwiększone zapotrzebowanie na witaminę B5 mają kobiety w ciąży i karmiące piersią, palacze, alkoholicy, osoby niedożywione, pacjenci z przewlekłą, wyniszczającą chorobą, osoby narażone na przewlekły stres czy nadmierny wysiłek fizyczny.
Do symptomów niedoboru zaliczamy: trudności z koncentracją, drażliwość, depresję, wypadanie włosów, uczucie pieczenia w nogach, przemęczenie i utratę apetytu.

Dobrymi roślinnymi źródłami witaminy B5 są: kiełki pszenicy, nierafinowane ziarna zbóż, rośliny strączkowe, orzechy, ziemniaki, awokado, pomarańcze i banany.

 

WITAMINA B6 (pirydoksyna, pirydoksal, pirydoksamina)


Po ufosforylowaniu zachodzącym w komórkach naszego organizmu przechodzi ona w postać aktywną, która wchodzi w skład kilku enzymów biorących udział w przemianie aminokwasów. Witamina B6 bierze również udział w metabolizmie cukrów – jest koenzymem fosforylazy związanej z rozkładem glikogenu do glukozy.

Witamina ta bierze również udział w innych procesach:
  • bierze udział w syntezie związków niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego
  • jeśli jest podawana razem z magnezem zwiększa jego wchłanialność z przewodu pokarmowego
Przyjmowanie zwiększonej dawki witaminy B6 jest szczególnie zalecane przy uczuciu nadmiernego zmęczenia, depresji, anemii odpornej na leczenie żelazem, czy przyjmowaniu doustnych środków antykoncepcyjnych.

Warto również pamiętać o tym, że zapotrzebowanie organizmu na tę witaminę rośnie przy spożywaniu dużej ilości pokarmów bogatych w węglowodany i białka – jak już pisaliśmy bierze ona udział w przemianach metabolicznych tych związków, paleniu papierosów, chorobach serca, a także przy niektórych antybiotykach.

W przypadku niedoboru witaminy B6, co dość często zdarza się przy chorobie alkoholowej, możemy zaobserwować następujące objawy: zapalenie nerwów obwodowych, apatię, bezsenność, depresję, drażliwość i stany zapalne skóry.

Bardzo dobrymi roślinnymi źródłami witaminy B6 są: warzywa, orzechy i kiełki pszenicy.

 

WITAMINA B7 (biotyna)


Związek ten może być znany pod kilkoma innymi nazwami: witamina H, koenzym R, czy czynnik skórny.
Na poziomie komórkowym biotyna jest integralną częścią enzymów z grupy karboksylaz, które mają kluczowe znaczenia w cyklu Krebsa oraz w biosyntezie glukozy i kwasów tłuszczowych.
Poza tym witamina B7 korzystnie wpływa na:
  • stabilizację poziomu glukozy we krwi
  • prawidłową pracę układu nerwowego
  • szpik kostny
  • skórę i włosy
  • prawidłową pracę gruczołów potowych
  • prawidłowe funkcjonowanie jąder
  • prawidłowy rozwój fizyczny i umysłowy.
Co ciekawe, potrafi złagodzić objawy niedoboru cynku i kwasu pantotenowego (witaminy B5).
Niedobory tej witaminy występują naprawdę rzadko, gdyż po pierwsze występuje ona powszechnie w produktach pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, jak również syntetyzowana jest przez mikroflorę jelitową, dlatego objawy niedoboru najczęściej pojawiają się po długim okresie leczenia antybiotykami.

Jednak, co może wydać się nieco paradoksalne, niedobór tej witaminy może wystąpić u osób, które spożywają surowe jajka (ok.3-4 tygodniowo). Dlaczego? Zawierają one białko zwane awidyną, które wiąże biotynę, co sprawia, że staje się ona nieprzyswajalna przez organizm. Podczas gotowania jajek białko to traci swoje właściwości – ulega denaturacji.

Niedobór witaminy B7 może być przyczyną: znużenia, braku łaknienia, depresji, epizodów halucynacji, bólów mięśniowych, wypadania włosów, podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi i zapalenie skóry.

Bardzo dobrymi roślinnymi źródłami witaminy B7 są: orzechy, grzyby, szpinak, marchew i pomidory.

 

WITAMINA B9 (kwas foliowy)


W naszych komórkach kwas foliowy zostaje przekształcony do formy aktywnej, czyli tetrahydrofolianu. Jest on niezwykle ważny do prawidłowego funkcjonowania naszych komórek, gdyż jest przenośnikiem grup jednowęglowych w biosyntezie aminokwasów - metioniny i glicyny oraz w biosyntezie DNA.

Kwas foliowy odgrywa również dużą rolę przy:
  • regulacji podziałów komórkowych, co sprawia, ze jest on niezbędnym czynnikiem warunkującym wzrost i funkcjonowanie wszystkich komórek w naszym organizmie
  • syntezie przekaźników nerwowych, wpływających na nasze samopoczucie, dobry sen i prawidłowy apetyt
  • utrzymaniu pełnej sprawności układu pokarmowego, gdyż uczestniczy w wytwarzaniu soku żołądkowego oraz zapewnia sprawną pracę wątroby i jelit
  • zmniejszaniu ryzyka zachorowania na raka
Nazwa kwas foliowy powinien być dobrze znany, wszystkim kobietom w ciąży lub planujących ciążę – jest przepisywany przez lekarzy, gdyż zapobiega uszkodzeniu cewy nerwowej, z której później tworzy się mózg i rdzeń kręgowy u rozwijającego się zarodka.

O zwiększonej dawce kwasu foliowego powinny również pomyśleć osoby po 55 roku życia, narażone na przewlekły stres, pijące duże ilości kawy lub alkoholu, palące papierosy lub zażywające duże ilości leków.

Objawy niedoboru kwasu foliowego są podobne do tych, które występują przy niedoborze witaminy B12: niedokrwistość, rozdrażnienie, stany lękowe i depresyjne, kłopoty z pamięcią i koncentracją, bezsenność, bóle głowy i kołatanie serca. Dlatego też przy wystąpieniu tych objawów, zaleca się stosowanie kwasu foliowego razem z witaminą B12.

Bardzo dobrymi roślinnymi źródłami kwasu foliowego są: warzywa liściaste, pomidory, groch, fasola, orzechy.

 

WITAMINA B12 (cyjanokobalamina)


Jest to bardzo skomplikowany związek, zawierający w swojej strukturze jon kobaltu.
Rola, jaką odgrywa w naszym organizmie jest niezwykle ważna:
  • wspólnie z kwasem foliowym warunkuje prawidłową syntezę kwasów nukleinowych DNA i RNA
  • pomaga utrzymać naszemu organizmowi prawidłową gospodarkę węglowodanami, białkami i tłuszczami
  • warunkuje prawidłową pracę układu nerwowego – bierze udział w tworzeniu się otoczki mielinowej osłaniającej komórki nerwowe oraz w syntezie przekaźników nerwowych
  • warunkuje prawidłową pracę układu krwionośnego.
Warto zaznaczyć, że zwiększone zapotrzebowanie na tę witaminę mają wegetarianie, pacjenci cierpiący na przewlekłe choroby, oraz osoby po poważnych operacjach chirurgicznych.

Witamina B12 magazynowana jest w nerkach i wątrobie, przez co objawy jej niedoboru mogą wystąpić dopiero po kilku latach stosowania nieprawidłowej diety. Trzeba jednak zaznaczyć, że wchłanianie tej witaminy zmniejsza się wraz z wiekiem oraz przy niedoborze żelaza i witaminy B6.

Skutki niedoboru witaminy B12 mogą się okazać bardzo niebezpieczne dla naszego zdrowia, prowadzą do:
  • nieprawidłowego rozwoju komórek nerwowych, które może prowadzić do demencji, dezorientacji, psychoz i urojeń
  • niedokrwistości złośliwej
  • problemów ze strony układu pokarmowego – biegunki, wymioty, zaburzenia wchłaniania
  • zmienności nastrojów
  • zapalenia skóry
  • niskiego ciśnienia tętniczego.

Trzeba też pamiętać o tym, że spożywanie dużych ilości kwasu foliowego maskuje objawy niedoboru witaminy B12, niedokrwistość złośliwą.

Warto też wiedzieć, że witamina B12 nie jest naturalnym składnikiem żadnej rośliny, syntetyzowana jest przez niektóre gatunki bakterii zasiedlających przewód pokarmowy ssaków (głównie przeżuwaczy) dlatego jej źródłem są jedynie produkty pochodzenia zwierzęcego.

Dobrymi źródłami witaminy B12: wątroba, serca, nerki, ryby, mleko i jaja.

 

WITAMINA C (kwas askorbinowy)


Któż z nas o niej nie słyszał? Znana jest przede wszystkim jako substancja wzmacniająca nasz układ odpornościowy – to dlatego podczas przeziębień zalecane są zwiększone dawki witaminy C. Jednak rola, jaką pełni w naszym organizmie jest znacznie szersza.

Przede wszystkim jest ona najpowszechniej występującym w naszym organizmie przeciwutleniaczem: bierze udział w procesach detoksykacyjnych, chroni tkanki organizmu przed wolnymi rodnikami oraz zmniejsza uszkodzenia komórek powstałe w wyniku starzenia się, nowotworów, reumatoidalnego zapalenia stawów, chorób serca itp. Jako przeciwutleniacz chroni nasz organizm przed nowotworami, szczególnie: jamy ustnej, przełyku, żołądka, wątroby, jelita grubego, szyjki macicy oraz płuc.

Poza tym bierze udział w licznych procesach metabolicznych, zachodzących w naszym organizmie: odgrywa dużą rolę w przemianie węglowodanów, białek i tłuszczy, a także syntezie niektórych hormonów oraz hemoglobiny – czerwonego barwnika krwi.

Korzystnie wpływa na nasz układ krwionośny, gdyż poprzez wzrost produkcji prostaglandyn obniża ryzyko zachorowania na choroby serca, miażdżycę oraz udar. Reguluje stężenie glukozy we krwi, wpływa na syntezę oraz przemianę cholesterolu w składniki żółci, obniża poziom LDL (złego cholesterolu) podwyższając poziom HDL (dobrego cholesterolu). Hamuje odkładanie się cholesterolu w ścianach naczyń krwionośnych.

Jakby tego było mało, witamina C również:
  • Stymuluje syntezę kolagenu – białka budulcowego, które występuje we wszystkich komórkach naszego organizmu. To dzięki kolagenowi skóra jest gładka i elastyczna, ścianki naczyń krwionośnych zachowują odpowiednią sprężystość, a ścięgna są odpowiednio wytrzymałe.
  • Przyspiesza gojenie się ran, złamań, sińców, zapobiega krwawieniom z dziąseł.
  • Hamuje przekształcanie się azotanów (konserwantów używanych m.in. do konserwowania mięsa i jego przetworów) w rakotwórcze nitrozoaminy.
  • Wpływa na płodność u mężczyzn.
  • Zmniejsza reakcje alergiczne.
  • Zwiększa przyswajanie żelaza.

W dzisiejszych czasach niedobór witaminy C zdarza się rzadko. Warto jednak pamiętać, że zwiększone zapotrzebowanie na witaminę C występuje podczas gorączki, zakażenia, przy poparzeniach, chorobach serca, nerek i wątroby, ciężkim wysiłku fizycznym, przewlekłym stresie, u palaczy, alkoholików oraz podczas przyjmowania niektórych leków, np. barbituranów, kwasu acetylosalicylowego, sulfonamidów, tetracyklin czy też doustnych środków antykoncepcyjnych.

Skutkiem niedoboru witaminy C jest szkorbut (gnilec), choroba objawiająca się obrzękiem dziąseł, chwiejącymi się zębami, krwotokami podskórnymi i osłabieniem mięśni.  

Bardzo dobrymi źródłami witaminy C są: owoc dzikiej róży, cytrusy, papryka, jabłka, porzeczki, maliny, jeżyny, szpinak, kapusta, kalafior, brokuły i cebula.

 

Liczba odwiedzin strony: 1200